Sist oppdatert: 12.01.2015 06:39

Barna og bygda
Tale p 13. dagsbasar i Hedalen

 

KIRSTEN INGA KAMRUD
Takk for invitasjonen! Eg har gleda meg, har aldri vore p 13. dagsbasar fr!Dette skal handle om ungadn o bygde, fr bruke dialekt so lengi m kan ho.  

Eg er alts rektor p Ulnes Montessoriskule og skal starte med ei lita historie fr livet som rektor. Eg har oftast dra stande oppe og det kjem iblant ein elev ruslande innom. Denne guten vart stande og sj inn p meg der eg sat og s sa han: Kost kan du greie sita der heile tide utta gjera nokon ting?!

Hedalen er for meg mystisk og mytisk med eit sagn vi alle kan, om svartedauden, avfolkning, attgroing, jegaren, pila, kyrkjeklokka og bjrnen. Vi har vel tenkt at det var ei god historie, men s viste det seg jamman at bjrneskinnet var s s gamalt! 

Tenk om dette skjer p nytt, nedlegging, avfolkning, attgroing. Eg les at kommunen vil rive kommunale bygg og skal starte med skulen. D tek dei vel resten etterkvart og s blir det tomt og stille her, berre kyrkja som ragar over skogen. Og s kjem ein jeger... 

Vi fr hpe det ikkje gr s langt, vi lever i eit moderne samfunn, vi betalar skatt og avgifter  og noko skal ein vel ha tilbake av tenester. No er de midt oppi ein skulestrid og vi i Ulnes veit alt om det. Vi protesterte, skreiv side opp og side ned med logiske argument, granska nettet etter forskingsrapportar og slo i bordet med alt dette til kommunestyret. Det var heilt bortkasta, alle vre fakta prella av. Dei sat berre og telte pengar. Ikkje bruk tid p argumentere, skrive og hpe p at kommunen skal snu. Nr kommuneadministrasjonen kjem med s paniske forslag, betyr det at dei er redde for hedlene. Drastiske tiltak i kommunen m mtast med drastiske mottiltak. Ikkje ver snille og ordentlege, ikkje st med lua i handa, ver s sivilt ulydige de kan! Grav ei grft over vegane, lenk dykk fast til skulebygget, bruk media for alt det er verdt! Tenk nytt! Det handlar om framtida til Hedalen, ingenting m vera uprvd.  

Barn og bygder er det viktigaste i heile verda. Barn seier seg sjlv. Barna er framtida, framtida er barna. Skulle vi ikkje d srge for ein god barndom? Det vi sr no, haustar vi eingong. Gir vi barna ein barndom i buss, vil det ha konsekvensar. reise heilt til Bagn, vil vera tidsmessig det same som at eg skulle kjrt barna mine p skulen i Gol. Det er galskap. Vi vil gjerne ha barn vre tilbake til Valdres ein gong. D handlar det om identitet, rter, nrheit og gode opplevingar i oppveksten. P den kommunale skulen i Ulnes hadde vi i 20 r eit opplegg vi kalla Valdresveker. I lpet av sju r lrte vi barna om ulike sider av valdreskulturen, som dialekt, kunst og handverk, musikk, dans, stlsliv osv. Nr eg mter desse elevane no, er det ofte at dei hugsar desse vekene og det dei lrte d. Kanskje for at dette var noko som berrte dei, som var nrt og ekte, som betydde noko for dei. Nrmilket er viktig for barn i oppveksten. Min eigen son, Thomas, vil gjerne bu i Ulnes nr barna hans skal p skulen. Vi hpar det vil skje.  

Mange trur at det er betre lring p strre skular enn p mindre.Det stemmer ikkje, ingen forsking sler fast dette. Viktige faktorar for lring er gruppestorleik og relasjonen til lraren. Betre lring i mindre grupper og lettare bli godt kjent med kvarandre. Ikkje tru at store skular har betre kvalitet! 

Den andre viktigaste tingen i verda er bygdene. Kvifor det? Kvifor skal det absolutt bu folk der inegn skulle tru at nokon kunne bu? Tenk dykk den programserien om 100 r. D er det program fr Hedalen! No har det vore om einslige gardar p fjellet, vidda, skogen eller ei y. D vil det vera om tome bygder.Alle bur i byen og sit rudnt TVen og undrar seg over at det kunne bu folk her. Og alle andre stader som ikkje er by. Blir det slik? 

Bygdene er viktige, det foregr noko der, nemleg matproduksjon. Vi m ha mat um 100 r ogs. S lenge ingen finn p ein metode for produsere all mat i byar, m vi ha bygdene. Eller kan vi importere alt! Er det ikkje s nye med sjlforsyning. Tenk dykk at Erna var mor til oss alle. Ein fl tanke, men tenk om! Ei mor skal helst ha mat til barna sine, men Erna og gjengen satsar visst p at vi kan f det fr naboen. Sjl om dyra til naboen ikkje har det bra, sjl om maten inneheld noko vi ikkje vl ha i oss.  Dattera mi, Kari, er vegetarianar, men kan ein sjeldan gong eta kjt. Om det er kortreist, rein mat, slik som elgkjt fr Ulnes eller Valdresgris. Kankje vi heller skulle satse p det jordbruket som passar for Valdres, for Norge? Det er jorda som gir oss mat, som gir oss livet. Hedalen er viktigare ha enn Bagn sentrum. 

Dei to tinga vi ikkje kan greie oss utan, er barn og bygder.  

Ei lita historie til fr Ulnes Montessoriskule. Eg kom gande ein morgon med tunge steg, hadde sove drleg og var sliten. Det sat ein liten fyrsteklassing p trappa. Han kunne ikkje lesa, men han las meg p to sekund. Han sg opp p meg og sa: Vil du ha ein kos?

P ein stor skule hadde han kanskje ikkje kjent rektor godt nok eller vore s trygg at han kunne tilby ein kos.

Eg fekk ein kos og gjekk opp trappa med lettare steg. Og eg tenkte, s heldig eg er, som har barn. Og har ei bygd!

Bildeglimt fra basaren. Alle bildene er tatt av Arne G. Perlestenbakken.